Gaelport - Latest News

Tequila Tíre on RnaG

Gaelport — 03/02/2012 16:46:00

The RTÉ Raidió na Gaeltachta country music programme, Tequila Tíre will now air on Sundays from 9pm to midnight instead of Monday nights.

Gaeltacht schools still face cuts despite 500+ taking to the streets

Gaelport — 02/02/2012 11:59:00

500 people marched outside Dáil Éireann last night in opposition to the proposed cuts to small, rural and Gaeltacht schools. Despite the large group of protesters the motion to oppose these cuts was rejected by a Dáil vote last night.

Eoghan Mac Diarmada named as this year’s Ambassador for Seachtain na Gaeilge

Gaelport — 01/02/2012 15:22:00

“Almost all of us speak at least a little Irish, even if it's only a few words” said Eoghan Mac Diarmada, the 2012 ambassador for Seachtain na Gaeilge, motivating hundreds of thousands of people to speak their native language during Seachtain na Gaeilge this year.

Samhail do na heagrais Ghaeilge le plé ag Cruinniú na nAirí

Gaelport — 01/02/2012 15:20:00

Bhí an tSamhail Nua Mhaoinithe á plé sa Dáil inné nuair a bhí an tAire Stáit Dinny McGinley TD á cheistiú faoi spriocanna na samhla nua mar atá molta ag Foras na Gaeilge.D’fhiafraigh Michael Kitt TD den Aire Stáit Dinny McGinley TD an raibh sé sásta leis an méid atá déanta ag Foras na Gaeilge ar an gceist seo. Dúirt an tAire Stáit go raibh sé ‘sásta go ginearálta le Foras na Gaeilge agus go raibh obair mhaith á dhéanamh acu. Sheachain sé an deis “aon bhreithiúnas sonrach" a thabhairt ag an bpointe seo a fhad is go raibh comhairliúchán poiblí ar siúl maidir leis na hocht scéim iomaíoch atá molta ag Foras na Gaeilge.Tuigtear go mbeidh an tSamhail á plé i Teach Laighean arís an tseachtain seo chugainn nuair a bhuailfidh an Comhchoiste Dála um Chomhshaoil, Iompar, Cultúr agus Gaeltacht lena chéile Dé Céadaoin.©Foilsithe ar Gaelport.com 01 Feabhra 2012

Tuairisc Dála: Beirt Ombudsman “níos éifeachtaí”

Gaelport — 01/02/2012 14:39:00

Ceaptar gur chuir an pobal níos mó ná 1,436 suirbhé agus 260 aighneacht ar aghaidh chuig an Roinn Ealaíon Oidhreachta agus Gaeltachta ó fógraíodh an t-athbhreithniú i mí na Samhna. Eiseofar an figiúir oifigiúil sna laethanta atá amach romhainn. Dúirt an tAire Stáit Dinny McGinley TD sa Dáil inné go ndéanfadh oifigigh de chuid na Roinne anailís ar na haighneachtaí agus ar na suirbhéanna agus go gcuirfí moltaí faoina bhráid ina dhiaidh sin. Tuigtear go dtarlóidh sé seo roimh dheireadh na bliana seo. Níl sé soiléir go fóill cén modh anailíse a bheidh á úsáid ag an Roinn le mórspiocanna an athbhreithnithe a bhaint amach, is é sin measúnú a dhéanamh ar na bealaí chun an leas is fearr a bhaint as caiteachas ar an teanga agus a chinntiú go gcuirfear seirbhísí ar fáil de réir éilimh ó shaoránaigh. Tá an Roinn ag scagadh na gcáipéisí i dtús báire lena chinntiú nár tharla aon dúbláil agus gur suirbhéanna agus aighneachtaí bailí a atá iontu. Pléadh an cinneadh conspóideach maidir le cónascadh Oifig an Choimisinéara le Oifig an Ombudsamn chomh maith sa Dáil. D’fhéadfadh go mbeadh beirt Ombudsman níos éifeachtaí dar leis an Aire Stáit.“An t-aon rud gur féidir liom a rá nó, chomh fada agus a bhaineann sé liomsa, fanfaidh an Coimisinéir agus beidh an chosaint chéanna ag an teanga faoi eite an Ombudsman agus atá aici i láthair na huaire faoi eite an Choimisinéara. Má bhíonn an bheirt ag gníomhú le chéile, b’fhéidir go mbeidh siad fiú amháin níos éifeachtaí” a dúirt an tAire Stáit.Córas na scéimeanna teangaLe linn an phróisis athbhreithnithe ar an Acht, labhair an Coimisinéir Teanga ag Tóstal na Gaeilge agus thug sé le fios gur theip ar chóras dhaingnithe na Scéimeanna Teanga faoin Acht toisc go bhfuil dhá thrian de na scéimeanna teanga a bhí aontaithe faoin Acht imithe in éag agus go raibh sé “ionann agus dodhéanta anois muinín a chothú athuair sa chóras sin”.Inné, pléadh ceist na scéimeanna teanga sa Dáil den chéad uair ó shin. Duirt Peadar Tóibín TD go raibh an “tóin tite as na scéimeanna seo” ar an mbonn nach raibh scéim daingnithe ag an Ombudsman, ag Roinn na Gaeltachta, nó ag Tithe an Oireachtais.Dúirt an tAire go raibh an Roinn Ealaíon Oidhreachta agus Gaeltachta le scéim úr teanga a thabhairt isteach sa Roinn atheagraithe agus go dtí go ndéantar sin, tá an Roinn ag gníomhú faoin scéim a bhí ag an Roinn Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta. “Ar ndóigh, sin an fáth go bhfuil athbhreithniú á dhéanamh ar an scéim ar fad, go bhfeicfidh muid cé chomh héifeachtach agus a bhí sé nó cé chomh mí-éifeachtach nó neamh éifeachtach agus a bhí sé”.Dúirt sé go raibh obair idir lámha ag an Roinn le comhlachtaí poiblí éagsúla chun tuairim agus 100 scéim a aontú agus a dhaingniú idir an dá linn.©Foilsithe ar Gaelport.com 01 Feabhra 2012

Agóid na scoileanna Gaeltachta

Gaelport — 01/02/2012 11:46:00

Táthar ag súil go dtabharfaidh suas le 300 duine ó na ceantair Ghaeltachta go léir cuairt ar an ardchathair tráthnóna inniu don léirsiú ag 6 i.n.Tá Eagraíocht na Scoileanna Gaeltachta ag comhordú an fheachtais Gaeltachta in aghaidh fógra an rialtais go n-ardófar an cóimheas idir múinteoirí agus daltaí i scoileanna beaga le níos lú ná ceathrar múinteoirí fostaithe ann.Beidh impleachtaí tromchúiseacha ann do phobail bheaga tuaithe agus don Ghaeltacht ach go háirithe dar le Treasa Ní Mhainín, Príomhfheidhmeannach Eagraíocht na Scoileanna Gaeltachta (ESG). Ó fógraíodh an cinneadh sa cháinaisnéis chuir ESG feachtas láidir ar bun i ngach ceantar Gaeltachta agus tionóladh cruinnithe poiblí sna Gaeltachtaí ar fad.Ach deir Treasa Ní Mhainín go bhféadfadh go mbeadh an scéal níos tromchúisí i gceantair Ghaeltachta mar gheall go mbeidh deireadh leis na socruithe speisialta don chóimheas idir múinteoirí agus daltaí i scoileanna beaga Gaeltachta.Ó bhí 2003 ann, bhí lion níos lú daltaí de dhíth ar scoileanna Gaeltachta chun múinteoirí Gaeltachta a choinneáil.Tá an léirsiú á reáchtáil inniu le tacaíocht ó Chraobh an Iarthair de Chumann Múinteoirí Éireann. Tá siad aontaithe ar an gceist gur ‘pionós dúbailte’ a bheidh ann ar an ábhar nach bhfuil i dtromlach na scoileanna Gaeltacht ach idir beirt agus ceathrar mhúinteoir, dar le Ard Rúnaí an Chumainn, Sheila Nunan.Ag labhairt dó sa Dáil inné, dúirt an tAire Stáit do Ghnóthaí Gaeltachta Dinny McGinley nach raibh sé ‘dall nó bodhar’ ar thionchar na gciorruithe ar scoileanna Gaeltachta mar tá an oiread sin ina cheantar féin dar leis. Beidh le feiceáil an mbeidh a chomhghleacaithe bodhraithe ag an nglór a bheidh ann mórthimpeall ar Shráid Chill Dara anocht.©Foilsithe ar Gaelport.com 01 Feabhra 2012.

Ceol ‘s Cómhrá get behind the camera

Gaelport — 31/01/2012 14:32:00

Castlebar youth group Ceol ‘s Comhrá will meet every Monday in the NYP and this year the group will be taking up filmmaking.

Call for Papers for Déise Gaeltacht Conference

Gaelport — 31/01/2012 10:46:00

The first ever Comhdháil na nDéise Conference which will focus on the language of the Waterford Déise Gaeltacht will be held in Waterford Institute of Technology (WIT) on May 31 2012.

New Funding Model will close Voluntary Irish Language Organisations.

Gaelport — 30/01/2012 10:05:00

In a statement issued over the weekend by the former Presidents of Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge, new recommendations relating to the New Funding Model proposed by Foras na Gaeilge have been put forward. The former Presidents contend the New Model will put an end to Irish language voluntary organisations.

Príomhfheidhmeannach úr le ceapadh ar an Údarás

Gaelport — 27/01/2012 16:47:00

Chuir Guth na Gaeltachta roimh an chinneadh seo mar go gcothaíonn sé cinnteacht faoi thodhchaí an Údaráis. Bhí an chinnteacht seo in easnamh le bliain nó dhó de bharr an moladh a thainig chun tosaigh i dtuarascála éagsúla cuid feidhmeanna fiontraíochta an Údaráis a aistriú go dtí Fiontar Éireann. Deirtear sa ráiteas a d'eisigh Eamonn Mac Niallais go bhfuiltear ag súil go leanfar ar aghaidh leis an proiséas earcaíochta gan tuilleadh mhoill agus go gceapfar Príomh Fheidhmeannach leis an tÚdarás a threorú ó thaobh cur i bhfeidhm na Straitéise 20 Bliain don Ghaeilge sa Ghaeltacht. Foilsithe ar Gaelport.com 27 Eanáir 2012.

Environmental series returns to BBC Northern Ireland

Gaelport — 27/01/2012 16:20:00

Environmental series, Luí na Talún will return for a second series on BBC Northern Ireland (BBC2NI) from Monday, 31st January at 7.30.

Grant boost for Gaeltacht childcare centre

Gaelport — 25/01/2012 16:58:00

A grant worth €38,00 has today been sanctioned for a child care centre in An Cheathrú Rua in the Conamara Gaeltacht.

Irish language and Scots Gaelic poetry competition

Gaelport — 24/01/2012 16:16:00

The fourth annual Comórtas Filíochta Uí Néill, an annual competition for new poetry from Ireland and Scotland will take place again as part of this year’s Turas na bhFilí Albanacha

Recommendations from Tóstal na Gaeilge 2012

Gaelport — 24/01/2012 15:54:00

Earlier this month the Irish speaking community and experts in language planning came together at Tóstal na Gaeilge, organised by Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge.

Protect your language rights!

Gaelport — 24/01/2012 15:38:00

Following on from the Goverment's commitment in the Programme for Government The Department of Arts, Heritage and the Gaeltacht is conducting a review of the Official Languages Act 2003.

Glór na nGael ag ullmhú do Chomórtas 2012

Gaelport — 24/01/2012 15:31:00

‘Anuraidh bhí Glór na nGael ag ceiliúradh 50 ar an saol’ arsa Lorcán Mac Gabhann, Ceannasaí Ghlór na nGael, ‘agus rinne oifigigh Ghlór teagmháil le coistí a bhí ann tráth ach le hathraithe daonra agus sóisialta a d’imigh as feidhm le himeacht na mblianta. Tá an obair dheonach ag croí lár gníomhaíochtaí Ghlór na nGael, ar ndóigh agus nuair a bunaíodh an comórtas seo bhí an obair deonach ar cheann de na foinsí dóchais sa tír. D’fhéadfaí a rá go bhfuil an roth casta arís agus táimid buíoch agus bródúil as an obair dheonach ar fad a dhéanann ár gcoistí ar son na Gaeilge i ngach cearn den tír’. Bronnann Glór na nGael breis agus €150,000 de dhuaiseanna ar choistí áitiúla Gaeilge timpeall na tíre gach bliain agus tugann an comórtas aitheantas d'iarrachtaí gach pobail an teanga a chur chun cinn. I measc na nduaiseanna tá rannóg do choistí le cúnamh fostaíochta agus do choistí gan fostaíocht agus do choistí sa Ghaeltacht agus coistí eile lasmuigh den Ghaeltacht. Tá coistí rannpháirteach i gcomórtas Ghlór na nGael ó gach contae sa tír agus tá deich gcinn de thíortha éagsúla bainteach leis an gcomórtas domhanda, Global Gaeilge. Chomh maith leis sin tá comórtas ar leith do chumainn Ghaeilge sna coláistí tríú leibhéal, agus comórtas ar leith do dhaltaí mheánscoile. Beidh torthaí 2011 á bhfógairt ar chlár Seán Bán Breathnach ar Raidió na Gaeltachta beo ar an 10 Feabhra agus bronnfar na duaiseanna sin ag imeacht náisiúnta in Óstán Carton House, Má Nuad ar an 25 Feabhra. Foilsithe ar Gaelport.com 24 Eanáir 2012.

Seanad Éireann – Ráitis ar an nGaeilge

Gaelport — 24/01/2012 15:24:00

Is léir go bhfuil an Rialtas seo ar aon tuairim le heasaontóirí an tSeanaid maidir le líomhaintí i leith na baothchainte agus na bolscaireachta a bhíonn ar siúl ann agus gheall siad i gClár an Rialtais go mbeadh athchóiriú iomlán agus go reáchtálfar reifreann ar an gceist ar bonn práinne. Is dócha go bhfuil clocha níos mó ar phaidrín na triúrachta faoi láthair agus tá dearmad glan déanta ag an gcomhrialtas ar gheallúint a ndearna siad sé mhí ó shin. Ar aon nós shoiléirigh an díospóireacht a reáchtáladh sa Seanad Dé Céadaoin na laigí atá sa chóras faoi láthair. Ba é an Seanadóir Trevor Ó Clochartaigh a mhol an díospóireacht agus dar leis ba mhór an dul chun cinn a baineadh amach ó reáchtáladh an díospóireacht deireanach sa Seanad. Deir sé go bhfuil cuid mhaith de pholaiteoirí i dTeach Laighean aineolach ar cheisteanna atá ag cur as do phobal na Gaeilge agus Gaeltachta agus tá i gceist aige cur leis na díospóireachtaí amach anseo le go mbeadh níos mó Gaeilge le cloisteáil. Ach ba léir nár chualathas i Seanad Éireann go mbíonn blas ar an mbeagán. Labhair triúr sheanadóir déag ar gach ábhar éagsúil faoin spéir a bhain leis an nGaeilge ó Údarás na Gaeltachta go ciorruithe sna scoileanna Gaeltachta go bunú scoileanna nua go nósmhaireacht teanga agus teagasc na teanga sna scoileanna. Liosta le háireamh a bhí ann agus bhí ionadh ar an bpobal sa ghailearaí nár luadh sárobair na gcailíní breátha atá fostaithe ag TG4 mar a dhéantar go minic nuair a bhíonn ceisteanna a bhaineann leis an nGaeilge á bplé i dTithe an Oireachtais. Agus ceisteanna tromchúiseacha mar seo á bplé, is trua nár tugadh aird ar na ceisteanna seo mar saincheisteanna in áit iad a rangú lena chéile ar an ábhar go mbaineann siad leis an nGaeilge amháin nó leis an bpobal beag a bhíonn ag labhairt na Gaeilge gach aon lá. Léirigh an díospóireacht fhada ar gach uile ábhar a bhain leis an nGaeilge an locht is mó atá ag an gcóras agus is é sin go bhfuil gníomhartha níos téagartha ná ‘ráitis’ á lorg ag pobal na Gaeilge agus na Gaeltachta anois agus an tua á leagadh ar sheirbhísí éagsúla i ngach aon cuid den státchóras. Buaicphointí Díospóireacht bhríomhar go leor ab ea í agus rinne tromlach na Seanadóirí a bhí i láthair iarracht labhairt i nGaeilge. Ar uairibh, bhí an chuma ar an scéal go raibh na Seanadóirí ar bheagán Gaeilge, Jillian van Turnhold nó Pascal Mooney níos eolgaisí ar na ceisteanna ba práinní ná roinnt de na Seanadóirí a labhair i nGaeilge agus rinneadar sár-iarracht an tAire Stáit Dinny McGinley TD a cheistiú ar cheisteanna atá ag cur oilc ar phobail na Gaeilge ina measc ciorruithe sna scoileanna Gaeltachta , an t-athbhreithniú ar an Acht Teanga agus athchóiriú na n-eagras deonach. Bhí briatharchath spéisiúil idir an Seanadóir Trevor Ó Clochartaigh agus an Seanadóir Jim Darcy ar chaighdeán na Gaeilge i scoileanna Gaeltachta. Agus gan amhras chuir tuairimí an Seanadóra D’Arcy cantal ar roinnt de na Seanadóirí a bhí i láthair, Ó Clochartaigh ina measc. Día d’ár Sábháil “A dhath ar bith, d’fhéadfadh múinteoirí i scoileanna Gaeltachta an Ghaeilge a theagasc beagáinín níos fearr agus níos mó Gaeilge a úsáid ins na scoileanna” a dúirt sé. “Sin masla ar mhúinteoirí na Gaeltachta”, a dúirt Ó Clochartaigh. “Bhuel, Dia ár sábháil”, a d’fhreagair an Seanadóir D’Arcy. Chomh maith leis sin cheistigh an Seanadóir D’Arcy fiúntas na conspóide maidir le cónascadh Oifig an Choimisinéara Teanga agus Oifig an Ombudsman, ”Cad a dhéanann an Coimisinéir Teanga nach bhféadfadh Oifig an Ombudsman a dhéanamh?”, a dúirt sé. Comhchoiste Oireachtais Ar cheist athstruchtúrú na neagras Gaeilge agus an samhail nua mhaoinithe atá molta ag Foras na Gaeilge, bhí moladh fiúntach déanta ag an Seanadóir Labhrás Ó Murchú go reáchtálfar cruinniú de chuid an chomhchoiste Oireachtais leis an gceist a phlé go mion. Dúirt an tAire Stáit nach raibh fáth ar bith nach dtiocfadh na heagrais isteach agus nach dtabharfar ardán dóibh lena gcuid tuairimí a chur chun tosaigh. “Nílimid ag iarraidh go mbeadh aon duine ina thost. Táimid ag iarraidh cead cainte a thabhairt do gach duine agus aon tuairimí atá acu a fháil. Bheadh an-tairbhe ag baint leis na comhchoistí mhionlaigh agus na heagraíochtaí ag teacht isteach agus ag cur a gcuid tuairimí i láthair.” Labhair an Seanadóir Pascal Mooney faoin samhail nua mhaoinithe chomh maith agus d’ionsaigh sé an Aire Stáit go fíochmhar ar bhunús na samhla agus na húdaráis a rinne an cinneadh "An insult to intelligence" “ I suggest to the Minister of State that this proposed consultation is only a sideshow, that the decision has been taken and that the proposal emanated from the board of Foras na Gaeilge itself. ...This controversy could well have been avoided. What will be the ultimate consequence of the consultation process? To suggest it is a consultation process, when the decision has already been taken to withdraw the funding anyway from the existing organisations, is an insult to the intelligence of the people involved.” a dúirt sé. Ach chosain an tAire Stáit an samhail nua mhaoinithe agus cinneadh na Comhaireachta Thuaidh Theas athbhreithniú a chur ar bun. “We are conscious, both North and South, of the excellent work that has been carried out by the voluntary organisations down through the years. It is not my wish, nor do I know of anyone there whose wish it i to terminate the excellent work being done by these organisations. That is the reason that at a meeting of the joint council towards the end of last year, we asked Foras na Gaeilge to carry out another review. It has three months to do that. I do not blame Foras na Gaeilge for this”, a dúirt an tAire Stáit. Cairde sa chúirt Chosain an tAire Stáit beartais an rialtais agus an t-achrann a bhaineann leis na ciorruithe go léir. Dúirt sé go raibh sé ag déanamh gach dícheall na hachmhainní a choinneáil sna rannóga is éifeachtaí a chuirfeadh an teanga chun cinn. “Aon rud atáimid ag déanamh sa Ghaeltacht, caithfidh sé a bheith teanga lárnaithe. Má fhaigheann an teanga bás ins an Ghaeltacht, cé go bhfuil na gaelscoileanna ag déanamh an-obair agus cé go mbeidh an Ghaeilge mar chuid den tír i gcónaí, beidh an lúb sin ar an slabhra briste”. I ndeireadh na dála tá cairde sa chúirt aige a thabharfaidh éisteacht dó, dar leis. “Bhí an Seanadóir Ó Clochartaigh ag gearáin nach raibh mé ag bord an Rialtais. B’fhéidir nach bhfuil mé ag bord an Rialtais ach tá cairde maithe agam ann. Tá an Teachta Deenihan ann agus caithfidh mé aitheantas a thabhairt dó-san gur éirigh linn an t-airgead sin a fháil.” ©Foilsithe ar Gaelport.com 24 Eanáir 2012.

Cór Chúl Aodha to feature at Temple Bar TradFest

Gaelport — 24/01/2012 15:05:00

Dublin’s biggest and best festival of Irish Music and Culture, the Temple Bar TradFest will be back for the 7th year from January 25-29th 2012.

Trad musicians head to Dingle Gaeltacht

Gaelport — 24/01/2012 14:59:00

Scoil Cheoil an Earraigh, a traditional music school will be held in mBaile an Fheirtéaraigh on the Dingle Peninsula, Co. Kerry from 15 -19 February 2012.

Rith 2012 ready for road

Gaelport — 24/01/2012 14:41:00

Due to the phenomenal success of Rith 2010, the countrywide marathon has now been made a biennial event and will run this year from 8th-17th March 2012.

Celtic Celebration at Feis na nGael 2012

Gaelport — 24/01/2012 13:07:00

Feis na nGael 2012, a celebration of Irish and Scottish Gaelic will take place in Dublin on 27th- 28th January 2012.

Éigse na Brídeoige 2012

Gaelport — 24/01/2012 13:02:00

Éigse na Brídeoige will take place in the Uíbh Ráthach Gaeltacht in Co. Kerry from Friday 3rd to Sunday 5th February 2012. This year’s festival celebrates the area’s mountains and mountain life, in Iveragh primarily, but also with the odd quick trip east to the Himalayas.

New Funding Model Rejected by Irish language sector

Gaelport — 24/01/2012 12:40:00

In a joint statement issued last week by the 19 Irish language organisations core-funded by Foras na Gaeilge, the organisations have spoken out strongly against the new funding model proposed by Foras na Gaeilge for the core-funded sector.

Win a copy of travel adventure I gCóngar i gCéin

Gaelport — 24/01/2012 11:51:00

A thriller set in the heart of the Mediterranean, win a copy of the latest novel by the renowned Irish language author, Pádraig Ó Standún, ‘I gCóngar i gCéin’.

Conallach anois ina Uachtarán ar Oireachtas na Gaeilge

Gaelport — 24/01/2012 10:56:00

D'oibrigh Mícheál mar mhúinteoir bunscoile i mBunscoil Chill Charthaigh idir 1961 agus 1993. Agus é ag obair mar mhúinteoir, bhí baint ollmhór ag Mícheál le gníomhaíochtaí an CLG go háitiúil agus sa chontae. Idir 1977 agus 1979 bhí sé ina Chathaoirleach ar Chomórtas Peile na Gaeltachta agus bhí sé ina Chathaoirleach ar CLG Dhún na nGall idir 1980 agus 1987. Bhí sé mar bhall freisin de choiste náisiúnta Oireachtas na Gaeilge idir 1990 agus 2002. "Tá ríméad orainn gur ghlac Mícheál lenár gcuireadh le bheith ina Uachtarán do 2012,” a dúirt Liam Ó Maolaodha, Stiúrthóir Oireachtas na Gaeilge. “Ní hamháin gur cainteoir Gaeilge ó dhúchas é ach is ceannaire pobail den scoth é freisin. Tá sé fóirsteanach gur as Dún na nGall dó agus tá lúcháir orainn go bhfuilimid ag filleadh ar Leitir Ceanainn d'Oireachtas na Samhna i mí na Samhna agus an chaoi ar éirigh thar barr leis sna blianta 2004 agus in 2009” a dúirt sé. Mícheál Mac Giolla Easbuic agus Úna Uí Lachtnáin i gceannáras Fhoras na Gaeilge i mBaile Átha Cliath. ©Foilsithe ar Gaelport.com 24 Eanáir 2012

Recommendations to improve the Official Languages Act

Gaelport — 24/01/2012 10:42:00

At a symposium entitled “The Official Languages Act 2003: Recommended Improvements” which was held last Saturday, guest speakers discussed the implementation of this legislation, and suggested methods of improving its effectiveness.

Oidhreacht na hIrise Comhar le ceiliúradh i gCathair na Mart

Gaelport — 23/01/2012 12:02:00

Tá sé tráthúil go bhfuil cloch mhíle na hIrise á ceiliúradh le linn na scoile, dar le Máire Ní Neachtain, atá ina stiúrthóir ar an scoil i gcomhpháirt le Deirdre Nic Mhathúna. “Bhí baint nach beag ag an chéad ghlúin d’eagarthóirí agus scríbhneoirí Comhar, le bunú Cuman Mherriman i 1967” a deir sí. Alan Titley Ollamh Emeritus le Gaeilge, Coláiste na hOllscoile Corcaigh agus Darach Ó Scolaí a thabharfaidh mórléachtaí na scoile ar ghnéithe de scríbhneoireacht, de litríocht agus d’fhoilsitheoireacht na Gaeilge. Iarrfar ar an Ollamh Titley dualgas eile a chomhlíonadh, is é sin dhá leabhar nua atá foilsithe ag Cló Iar-Chonnacht a sheoladh go hoifigiúil i rith na scoile chomh maith ar an Satharn, 28 Eanáir in Óstán Westport ag 12.30 i.n. Tugann An tSlat Féithleoige: Ealaíona an Dúchais 1800-2000 le Stiofán Ó Cadhla léargas ar stair, feidhmeanna, agus ról leanúnach na n-ealaíon dúchais in Éirinn san aonú haois is fiche. Chomh maith leis sin, seolfar Párliment na bhfíodóirí atá curtha in eagar ag Seán Ó Duinnshléibhe, léachtóir i Scoil Léann na Gaeilge, Coláiste na hOllscoile Corcaigh. Is spéis leis an Duinnshléibheach scríbhinní próis na hochtú agus na naoú haoise déag, go sonrach scríbhinní próis Dháibhí de Barra. Is é Párliment na bhFíodóirí, eagrán criticiúil d’aoir a chum an Barrachan. An iriseoireacht agus léirmheastóireacht a foilsíodh san iris i gcaitheamh na mblianta a bheidh idir chamáin ag Meadhbh Ní Eadhra, Eilís Ní Dhúill agus Fionntán de Brún maidin Dé Sathairn, nuair a reáchtálfar an siompósiam 'Fís na bhFocal'. Seolfar móreagrán comórtha den iris ar an Satharn mar a léifidh scríbhneoirí óga cuid dá saothar ag an seisiún seo. Maidin Domhnaigh beidh sleachta as Comhar thar na blianta á léamh ag Gréagóir Ó Dúill, Doireann Ní Bhriain agus Liam Ó Dochartaigh. ©Foilsithe ar Gaelport.com 23 Eanáir 2012.

Torthaí an Údaráis 2011

Gaelport — 23/01/2012 10:57:00

Eisíodh ráiteas ar maidin inar tugadh cur síos ar ghníomhaíochtaí Údarás na Gaeltachta sa bhliain 2011. Deirtear san athbhreithniú ar thorthaí na bliana go raibh an líon post a cailleadh le bliain anuas ag leibhéal i bhfad níos ísle ná mar a bhí le roinnt blianta anuas, le laghdú 40% in 2011 i gcomparáid le 2009. Cruthaíodh 734 post i gcliantchomhlachtaí Údarás na Gaeltachta – ach nuair a chuirtear líon na bpost a cailleadh san áireamh bhí glanchaillteanas de 104 post i gceist. Tugtar le fios chomh maith go raibh 7,500 duine fostaithe i gcliantchomhlachtaí an Údaráis ag deireadh na bliana. Chuir an tAire Stáit do Ghnóthaí Gaeltachta Dinny McGinley TD fáilte roimh an ráiteas ar maidin. Dúirt sé gur cúis dóchais é fosta go bhfuil beartaithe ag roinnt cliantchomhlachtaí de chuid an Údaráis pleananna forbartha a chur i gcrích agus infheistíocht bhreise a dhéanamh i dtaighde agus i bhforbairt sna blianta amach romhainn. Tugtar le fios sa tuarascáil go raibh díolachán iomlán de €750 milliún ag cliantchomhlachtaí an Údaráis sa bhliain 2010 agus gur bhain €399 milliún de le heaspórtáil, méadú 13% ar an bhliain roimhe sin. Chomh maith leis sin, chuir an tÚdarás tacaíocht ar fáil d’fheidhmiú 82 naíonra ar a raibh 950 páiste ag freastal agus cuireadh cúnamh ar fáil do 62 club óige agus ionad buail isteach i gceantair Ghaeltachta. ©Foilsithe ar Gaelport.com 23 Eanáir 2012.

Dánta á lorg

Gaelport — 17/01/2012 16:36:00

Iarrtar ar fhilí dánta Gaeilge/Gàidhlige a sheoladh chuig Rody Gorman ag anguth@btinternet.com.Cuirfear fáilte roimh iarratais go dtí tús mhí Aibreáin. Ní ghá aistriúcháin a chur ar fáil leis na dánta. Foilsithe ar Gaelport.com 17 Eanáir 2012

Cúrsaí Gaeilge agus Gaeltachta le plé sa Seanad Dé Céadaoin

Gaelport — 17/01/2012 15:40:00

Ba é an Seanadóir Trevor Ó Clochartaigh a mhol an díospóireacht agus is deis iontach é seo chun ardán náisiúnta a thabhairt do na mórcheisteanna atá ag déanamh imní do phobal na Gaeilge dar leis.Ag labhairt dó ag Tóstal na Gaeilge ag an deireadh seachtaine nocht sé an tuairim go raibh ionadaithe i dTeach Laighean aineolach go leor ar na ceisteanna atá ag déanamh tinnis do phobal na Gaeltachta. Dúirt sé áfach go dtugann díospóireachtaí mar sin deis do Sheanadóirí páirt a ghlacadh sa phlé.Ar na hábhair is mó a bheidh idir chamáin ag na Seanadóirí beidh an t-athbhreithniú ar Acht na dTeangacha Oifigiúla, An Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge, Todhchaí Údarás na Gaeltachta, Cónascadh Oifig an Choimisinéara Teanga le hOifig an Ombudsman, Maoiniú na n-eagras Gaeilge agus Gaeltachta agus ciorruithe i scoileanna tuaithe agus Gaeltachta.Beidh imeachtaí an lae le feiceáil ar http://www.seanad.tv.©Foilsithe ar Gaelport.com 17 Eanáir 2012.

International experts call for Language Act for North

Gaelport — 17/01/2012 14:04:00

An advisory committee for the Council of Europe has urged authorities in Northern Ireland to enact languages legislation for the protection of language rights in the jurisdiction.

Core-Funded Irish Language Organisations Reject Proposed New Funding Model

Gaelport — 17/01/2012 10:10:00

In a joint statement issued today by the 19 Irish language organisations core-funded by Foras na Gaeilge, the organisations have spoken out strongly against the new funding model proposed by Foras na Gaeilge for the core-funded sector.

Interdenominational Service in Irish

Gaelport — 16/01/2012 13:19:00

Cumann Gaelach na hEaglaise will run an interdenominational service in Irish as part of this year's new theme, "We will all be changed".

“Office of the Irish Language Commissioner must retain its independence” declare speakers at Tóstal na Gaeilge 2012.

Gaelport — 14/01/2012 15:12:00

t Tóstal na Gaeilge 2012, which took place in Dublin today organised by Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge, national and international experts were agreed for the successful implementation of the Official Languages Act, it is critical the Office of the Language Commissioner retain its independence and not be merged with any other state department or agency.

New Raidió na Life series to focus on Leaving Certificate Irish exam

Gaelport — 13/01/2012 9:50:00

With more emphasis placed on the oral Irish exam than ever, Raidió na Life provides a valuable learning resource for students with the radio series Gaeilge na hArdteiste.

Inspirational Irish speakers to speak at Imbolc 2012

Gaelport — 12/01/2012 15:49:00

The first ever Imbolc conference was organised three years ago in Baile Bhuirne in the Muskerry Gaeltacht in Cork, with the aim of inspiring some hope and inspiration amongst Irish speakers at a time when the county was shaken by the collapse of the economy.

A New Journey on Ulster Rail

Gaelport — 12/01/2012 15:19:00

A fascinating new series begins in Derry and Donegal with the story of Londonderry and Lough Swilly Railways.

Ciorcal Comhrá Cois Teallaigh

Gaelport — 10/01/2012 14:43:00

Beimid ag bualadh le chéile Dé Luain, 23 Eanáir 2012 arís agus beidh an ciorcal comhrá feiliúnach do dhaoine fásta ag gach leibhéal cumais. Seo deis iontach do dhaoine feabhas a chur a gcuid Gaeilge labhartha in atmaisféar neamhfhoirmeálta agus bualadh le cairde nua ag an am ceanna. Beidh an ciorcal comhrá ar siúl i gCois Teallaigh, Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge 46 Sráid Chill Dara, Baile Átha Cliath 2 ón 5.30 go dtí 6.45 in Costas iomlán de €12 ar tréimhse 7 seachtaine ( 23 Eanáir – 05 Márta 2012) Tuilleadh eolas le fáil ó Bhrígíd ag 01 679 4780 nó seol ríomhphost chuig brighid@comhdhail.ie Míle fáilte roimh chách a bheith i láthair agus taitneamh a bhaint as an gcomhluadar agus cupán deas tae nó caife. Foilsithe ar Gaelport.com 10 Eanáir 2012.

Merriman Winter School 2012

Gaelport — 10/01/2012 14:28:00

Crowds will head to the scenic town of Westport in Co. Mayo to attend the 2012 Merriman Winter School which takes place from Friday 27 – Sunday 29 January 2012.

Choose Irish as your new year’s resolution for 2012!

Gaelport — 10/01/2012 14:02:00

If you have not chosen your new year’s resolution yet, why not consider choosing to use your Irish as a great way to start off the new year. Between conversational circles, and Irish language classes, there is a wide choice for every age group, and competency level.

Tóstal na Gaeilge 2012: Fortifying the Status of the Irish language

Gaelport — 10/01/2012 13:34:00

Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge have announced that Dónall Ó Braonáin, Chief Executive of Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge, at NUI, Galway will officially open Tóstal na Gaeilge 2012 next Saturday.

Ten Week Plan for Leaving Certificate Irish Oral Exam

Gaelport — 10/01/2012 13:21:00

Workshops aimed at Irish teachers on the topic of the Irish Oral exam, directed by educational advisor Elaine Ní Neachtain, will take place next week in Mayo and Dublin.

Consultation Process Launched for New Funding Model.

Gaelport — 10/01/2012 13:12:00

Foras na Gaeilge yesterday announced the launch of a public consultation process relating to the method in which Irish language organisations are funded. Foras na Gaeilge currently allocate annual funding to 19 core funded organisations.

Pan Celtic Festival Prize-winner announced

Gaelport — 10/01/2012 12:56:00

During the month of December Gaelport.com in association with Glór Cheatharlach and the Seven Oaks Hotel organised a competition a weekend away which includes two nights B&B in the Seven Oaks Hotel in Carlow. Over 200 people entered this competition through

Win a copy of Angela's Ashes as Gaeilge

Gaelport — 10/01/2012 12:49:00

This week one lucky Gaelport reader is in with a chance to get their hands on the newly published Luaithreach Angela which is the Irish language version of the acclaimed book Angela’s Ashes.

Languages legislation under review at Trinity Conference

Gaelport — 10/01/2012 12:42:00

Legal experts and constitutional lawyers are set to speak at a symposium to be held in Trinity College Dublin on the status of the Irish language under the Official Languages Act.

Dónal Ó Braonáin, of NUI, Galway to officially open Tóstal na Gaeilge this weekend.

Gaelport — 09/01/2012 15:25:00

Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge have today announced that Dónall Ó Braonáin, Chief Executive of Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge, at NUI, Galway will officially open Tóstal na Gaeilge 2012 next Saturday.

Public consultation on funding of Irish organisations

Gaelport — 09/01/2012 12:54:00

A new public consultation on a new funding model for Irish language organisations has been launched today.

Nollaig na mBan

Gaelport — 05/01/2012 11:21:00

Ní minic a bhíonn an traidisiún á cheiliúradh i dtithe na hardchathrach anois, ach tamall de bhlianta ó shin thugtaí saoirse do mhná tí ar 6 Eanáir tar éis dóibh a bheith gnóthach le cúraimí an tí i rith na Nollag. Théadh na mná ar chuairt ar a gcairde agus ar a gcomharsain ar an lá sin agus thit na cúraimí clainne ar na fir. Don chéad uair riamh beidh an traidisiún á cheiliúradh in Áras na Scríbhneoirí i gCearnóg Parnell i lár na cathrach. Oíche mhór siamsaíochta atá beartaithe do bhéithe na cathrach agus beidh scoth na bhfilí idir úr agus mórchailiúil ann. I gcomhluadar na mban ar an oíche beidh Nuala Ní Dhomhnaill, Celia De Fréine agus Eilís Ní Dhuibhne ag léamh sleachta i mBéarla agus i nGaeilge. Chomh maith leis sin beidh léamhanna Béarla le Mia Gallagher agus Sarah Clancy agus cuirfidh an fliúiteadóir Ellen Cranitch an slua faoi draíocht le cabhair Jane Hughes. Cuirfear tús leis an an ócáid ag a 6 i.n. agus beidh tabharfar an deis do gach aon duine a scíth a ligean agus sult a bhaint as an oíche, fir ina measc mar beidh fáilte roimh chách ann. ©Foilsithe ar Gaelport.com 05 Eanáir 2012

Fógra do Mhúinteoirí Ealaíne

Gaelport — 04/01/2012 16:35:00

Má tá suim ag aon mhúinteoir ealaíne cuidiú sa togra seo, nó smaointe a roinnt fiú, bí i dteagmháil le ataigaeilge@hotmail.com/ Foilsithe ar Gaelport.com 04 Eanáir 2012.

Push for Gaeltacht status in Clare

Gaelport — 04/01/2012 16:26:00

An Coiste Stiúrtha, The Clare Gaeltacht Committee - Coiste Forbartha na Gaeltachta do Chontae an Chláir intend seeking Gaeltacht status for all the people of County Clare or some of them in future.

Letter to the Editor

Gaelport — 04/01/2012 15:43:00

A chara, We, as members of the Irish language community both within and outside of the Gaeltacht, expect that the Government will change its decision to merge the functions of the Language Commissioner with the Ombudsman Office in 2012 and are calling on the Government to make that change now rather than dragging out the process and further damaging the effectiveness of the office.